Chương 08 - Dị Tính

易 性

Hán văn:



上 善 若 水. 水 善 利 萬 物 而 不 爭, 居 眾 人 之 所 惡, 故 几 於 道. 居 善 地, 心 善 淵, 與 善 仁, 言 善 信, 政 善 治, 事 善 能, 動 善 時. 夫 唯 不 爭, 故 無 尤.

Phiên âm:

Thượng thiện nhược thủy.
Thủy thiện lợi vạn vật nhi bất tranh, xử chúng nhân chi sở ố, cố cơ ư Đạo.
Cư thiện địa, tâm thiện uyên, dữ thiện nhân, ngôn thiện tín, chính thiện trị, sự thiện năng, động thiện thời.
Phù duy bất tranh, cố vô vưu. 


Dịch xuôi:

Bậc trọn lành giống như nước.
Nước khéo làm ích cho muôn loài mà không tranh giành, ở chỗ mọi người đều ghét, cho nên gần Đạo.
Ở thì lựa nơi chốn; tâm hồn thời thâm trầm sâu sắc; giao tiếp với người một mực nhân ái; nói năng thành tín; lâm chính thời trị bình; làm việc thời có khả năng; hoạt động cư xử hợp thời.
Chính vì không tranh, nên không ai chê trách oán thán.


Dịch thơ Nguyễn Văn Thọ:

Người trọn hảo giống in làn nước,
Nuôi muôn loài chẳng chút cạnh tranh.
Ở nơi nhân thế rẻ khinh,
Nên cùng Đạo cả mặc tình thảnh thơi.

Người trọn hảo, chọn nơi ăn ở,
Lòng trong veo, cố giữ đức nhân.
Những là thành tín nói năng,
Ra tài bình trị chúng dân trong ngoài.

Mọi công việc an bài khéo léo,
Lại hành vi mềm dẻo hợp thời.
Vì không tranh chấp với ai,
Một đời thanh thản, ai người trách ta.


Translated by Charles Muller

The highest goodness is like water

The highest goodness is like water.
Water easily benefits all things without struggle.
Yet it abides in places that men hate.
Therefore it is like the Way.
For dwelling, the Earth is good.
For the mind, depth is good.
The goodness of giving is in the timing.
The goodness of speech is in honesty.
In government, self-mastery is good.
In handling affairs, ability is good.
If you do not wrangle, you will not be blamed.


Translated by Stan Rosenthal

THE WAY OF WATER

Great good is said to be like water, sustaining life with no conscious striving, flowing naturally, providing nourishment, found even in places which desiring man rejects.
In this way it is like the Tao itself.
Like water, the sage abides in a humble place; in meditation, without desire; in thoughtfulness, he is profound, and in his dealings, kind. In speech, sincerity guides the man of Tao, and as a leader, he is just. In management, competence is his aim, and he ensures the pacing is correct.
Because he does not act for his own ends, nor cause unnecessary conflict, he is held to be correctin his actions towards his fellow man.