Chương 16 - Qui căn

Posted in , , , , By Huy Sơn 0 nhận xét
歸 根

Hán văn:
致 虛 極, 守 靜 篤. 萬 物 并 作, 吾 以 觀 其 復. 夫 物 芸 芸, 各 歸 其 根. 歸 根 曰 靜, 靜 曰 復 命. 復 命 曰 常. 知 常 曰 明. 不 知 常, 妄 作, 凶. 知 常 容. 容 乃 公. 公 乃 王. 王 乃 天. 天 乃 道. 道 乃 久. 沒 身 不 殆.

Phiên âm:

1. Trí hư cực, thủ tĩnh đốc.
2. Vạn vật tịnh tác, ngô dĩ quan kỳ phục. Phù vật vân vân, các qui kỳ căn.
3. Qui căn viết tĩnh. Tĩnh viết phục mạng. Phục mạng viết thường.
4. Tri thường viết minh. Bất tri thường, vọng tác, hung.
5. Tri thường dung. Dung nãi công. Công nãi vương. Vương nãi thiên. Thiên nãi Đạo. Đạo nãi cửu. Một thân bất đãi.

Dịch xuôi:

1. Hư không cùng cực, hết sức yên tĩnh.
2. Vạn vật đua sống, ta nhân đó xem chúng trở về (nguồn). Vạn vật trùng trùng đều trở về cội.
3. Trở về cội rễ là tĩnh; tĩnh là phục mệnh; phục mệnh tức là trường cửu.
4. Biết «trường cửu» mới là sáng suốt. Không biết trường cửu sẽ làm càn và gây hung họa.
5. Biết «trường cửu» sẽ thung dung như công hầu vương tước, sẽ hợp với Trời với Đạo. Hợp Đạo rồi sẽ cửu trường: thân có mất đi, cũng chẳng nguy hại gì.

Dịch thơ Nguyễn Văn Thọ

Thử tách khỏi vòng đời luân chuyển,
Để lặng thinh ngắm chuyện trần hoàn.
Muôn loài sinh hóa đa đoan,
Rồi ra cũng phải lai hoàn bản nguyên.

Hoàn bản nguyên, an nhiên phục mệnh.
Phục mệnh rồi trường vĩnh vô cùng.
Biết trường tồn mới là thông,
Trường tôn không biết, ra lòng tác yêu.

Biết trường tồn muôn điều thư thái,
Lòng ung dung hưởng khoái công hầu.
Công hầu, vương tước, xa đâu,
Vượt thang thần thánh, lên bầu trời cao.

Lên trời thẳm hòa vào Đạo cả,
Cùng đất trời, muôn thủa trường sinh.
Xác tan, chẳng hại chi mình.

Translated by Charles Muller 

Effect emptiness to the extreme

Effect emptiness to the extreme.
Keep stillness whole.
Myriad things act in concert.
I therefore watch their return.
All things flourish and each returns to its root.
Returning to the root is called quietude.
Quietude is called returning to life.
Return to life is called constant.
Knowing this constant is called illumination.
Acting arbitrarily without knowing the constant is harmful.
Knowing the constant is receptivity, which is impartial.
Impartiality is kingship.
Kingship is Heaven.
Heaven is the Way
the Way is eternal.
Though you lose the body, you do not die.

Translated by Stan Rosenthal

RETURNING TO THE ROOT

It is only by means of beingthat non-being may be found.
When society changes from its natural state of flux, to that which seems like chaos, the inner world of the superior man remains uncluttered and at peace. By remaining still, his self detatched, he aids society in its return to the way of nature and of peace. The value of his insight may be clearly seenwhen chaos ceases.
Being one with the Tao is to be at peace, and to be in conflict with it, leads to chaos and dysfunction.
When the consistency of the Tao is known, the mind is receptive to its states of change.
It is by being at one with the Tao, that the sage holds no prejudiceagainst his fellow man. If accepted as a leader of men, he is held in high esteem.
Throughout his life, both being and non-being, the Tao protects him.