Chương 34 - Nhiệm Thành

任 成

Hán văn:

大 道 氾 兮, 其 可 左 右. 萬 物 恃 之 而 生 而 不 死. 功 成 不 名 有. 愛 養 萬 物 而 不 為 主. 常 無 欲 可 名 於 小, 萬 物 歸 之 而 不 為 主, 可 名 於 大. 是 以 聖 人 終 不 為 大, 故 能 成 其 大.

Phiên âm:

1. Đại Đạo phiếm hề, kỳ khả tả hữu. Vạn vật thị chi nhi sinh nhi bất tử. Công thành bất danh hữu. Ái dưỡng vạn vật nhi bất vi chủ. Thường vô dục khả danh ư tiểu, vạn vật qui chi nhi bất vi chủ, khả danh ư đại.
2. Thị dĩ thánh nhân chung bất vi đại, cố năng thành kỳ đại.

Dịch xuôi:

1. Đại Đạo tràn lan bên phải, bên trái. Vạn vật nhờ Nó mà sinh, mà nó không nói gì. Nên việc rồi, không xưng là có. Thương yêu nuôi dưỡng muôn loài mà không làm chủ. Thường không ham muốn. Có thể gọi tên là nhỏ; Muôn vật theo về mà không làm chủ, nên có thể gọi tên là lớn.
2. Thánh nhân suốt đời không cho mình là lớn, cho nên thành được việc lớn của mình.

Dịch thơ Nguyễn Văn Thọ


Đạo cao cả lan tràn tả hữu,
Cho muôn loài bám víu sống còn.
Dưỡng sinh vạn vật trần gian,
Lặng thinh chẳng có khoe khoang nửa lời.

Chẳng tranh chấp công, công chú,
Muôn công trình vẫn cứ nín thinh.
Dưỡng nuôi ưu ái quần sinh,
Chẳng phân chủ tớ, chẳng dành quyền uy.

Không ham muốn, có bề yếu thế,
Nhưng thật tình quá lẽ lớn lao.
Quần sinh muôn kiếp gồm thâu,
Mà không có giọng vương hầu, chúa tôi.

Đấng thánh nhân suốt đời khiêm tốn,
Chẳng bao giờ khoe lớn, khoe công.
Vì không cậy thế cậy thần,
Cho nên lập được đại công với đời.

Translated by Sanderson Beck

The Great Way

The great Way flows everywhere, both left and right.
All things derive their life from it,
and it does not turn away from them.
It accomplishes its work, but does not take possession.
It provides for and nourishes everything,
but does not control them.
Always without desires, it may be considered small.
The destination of all things, yet claiming nothing,
it may be considered great.
Because it never claims greatness,
its greatness is achieved.

Translated by Stan Rosenthal

WITHOUT CONTRIVING

All things may act, without exclusion, according to the natural way, which fulfills its purpose silently, and with no claim. Being an aspect of natural order, it is not the ruler of any thing, but remains the source of their nourishment. It cannot be seen; it has no intention, but all natural things rely on its presence. When all things return to it, it does not enslave them, so unmanifested, its greatness prevails.
Modelling himself upon the Tao, he who is wise, does not contrive, but is content with what he achieves.