Chương 42 - Đạo Hóa
道 化
Hán văn:
道 生 一, 一 生 二, 二 生 三, 三 生 萬 物. 萬 物 負 陰 而 抱 陽, 沖 氣 以 為 和. 人 之 所 惡 唯 孤, 寡, 不 谷. 而 王 公 以 為 稱. 故 物 或 損 之 而 益. 或 益 之 而 損. 人 之 所 教, 我 亦 教 之. 強 梁 者 不 得 其 死. 吾 將 以 為 教 父.
Phiên âm:
1. Đạo sinh nhất, Nhất sinh nhị, Nhị sinh tam, tam sinh vạn vật. Vạn vật phụ Âm nhi bão Dương, xung khí dĩ vi hòa.
2. Nhân chi sở ố duy cô, quả, bất cốc. Nhi vương công dĩ vi xưng. Cố vật hoặc tổn chi nhi ích. Hoặc ích chi nhi tổn.
3. Nhân chi sở giáo, ngã diệc giáo chi. Cường lương giả bất đắc kỳ tử. Ngô tương dĩ vi giáo phụ.
Dịch xuôi:
1. Đạo sinh một, một sinh hai, hai sinh ba, ba sinh vạn vật. Trong vạn vật không có vật nào không cõng Âm và ôm Dương. Ở giữa là nguyên khí dung hòa.
2. Cái mà người ta ghét là: côi cút, góa bụa, bất tài, bất lực. Thế mà vua chúa lại dùng nó để tự xưng. Như vậy thì sự đời bớt là thêm, thêm là bớt.
3. Điều người xưa dạy, nay ta cũng dạy: Dùng bạo lực sẽ chết « bất đắc kỳ tử». Đó là lời của thày ta.
Đạo sinh ra chân nguyên Nhất thể,
Nhất thể sinh nhị khí Âm Dương.
Âm Dương biến hóa khôn lường,
Sinh, Thần, khí, chất rõ ràng bộ ba.
Bộ ba ấy sinh ra vạn vật,
Vạn vật luôn ôm ấp Âm Dương.
Lung linh cầm giữ mối giường,
Nhưng mà xung khí vẫn thường ẩn trong.
Người đời ghét cô đơn, hèn hạ,
Nhưng vương hầu cô quả vẫn xưng.
Cho nên muốn tổn thời tăng,
Muốn tăng thời tổn lẽ hằng xưa nay.
Người xưa dạy câu này chí lý.
Ta cũng đem ta chỉ cho người:
«Xin đừng bạo động ai ơi,
Ai mà bạo động, chết thôi bạo tàn.»
Đó lời giáo phụ ta ban.
Translated by Sanderson Beck
All Things
The Way produced the One;
the One produced two;
two produced three;
and three produced all things.
All things have the receptivity of the female
and the activity of the male.
Through union with the life force they blend in harmony.
People hate being orphaned, lonely, and unworthy.
Yet kings and nobles call themselves such.
Often gain can be a loss, and loss can be a gain.
What others teach, I teach also:
“The violent die a violent death.”
I shall make this primary in my teaching.
Translated by Stan Rosenthal
THE TRANSFORMATIONS OF THE TAO
The Tao existed before its name, and from its name, the opposites evolved, giving rise to three divisions, and then to names abundant.
These things embrace receptively, achieving inner harmony, and by their unity createthe inner world of man.
No man wishes to be seenas worthless in another's eyes, but the wise leader describes himself this way, for he knows that one may gain by losing, and lose by gaining, and that a violent man will not die a natural death.
Translated by Stan Rosenthal
THE TRANSFORMATIONS OF THE TAO
The Tao existed before its name, and from its name, the opposites evolved, giving rise to three divisions, and then to names abundant.
These things embrace receptively, achieving inner harmony, and by their unity createthe inner world of man.
No man wishes to be seenas worthless in another's eyes, but the wise leader describes himself this way, for he knows that one may gain by losing, and lose by gaining, and that a violent man will not die a natural death.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét