Chương 50 - Quí Sinh

貴 生

Hán văn:

出 生 入 死. 生 之 徒, 十 有 三. 死 之 徒, 十 有 三. 人 之 生, 動 之 死 地 亦 十 有 三. 夫 何 故? 以 其 生 生 之 厚. 蓋 聞 善 攝 生 者, 陸 行 不 遇 兕 虎, 入 軍 不 被 甲 兵. 兕 無 所 投 其 角; 虎 無 所 措 其 爪; 兵 無 所 容 其 刃. 夫 何 故? 以 其 無 死 地.

Phiên âm:

1. Xuất sinh nhập tử.
2. Sinh chi đồ, thập hữu tam. Tử chi đồ, thập hữu tam. Nhân chi sinh, động chi tử địa diệc thập hữu tam. Phù hà cố ? Dĩ kỳ sinh sinh chi hậu.
3. Cái văn thiện nhiếp sinh giả, lục hành bất ngộ hủy hổ; nhập quân bất bị giáp binh. Hủy vô sở đầu kỳ giác; hổ vô sở thố kỳ trảo; binh vô sở dung kỳ nhận. Phù hà cố ? Dĩ kỳ vô tử địa.

Dịch xuôi:

1. Bước vào cõi sinh, tức là đã vào cõi tử.
2. Có 13 duyên cớ sống, chết. Con người sinh ra đời liền bị 13 duyên do đưa vào cõi chết. Tại sao ? Vì con người muốn sống cho hết mức.
3. Nhưng ta nghe rằng người khéo giữ gìn sự sống đi trên đường không gặp tê, gặp hổ; vào trong quân lữ không cần mang giáp, mang gươm. Vì không có chỗ nào để húc; hổ không có chỗ nào để vấu; binh không có chỗ nào để chém. Tại sao ? Vì họ không có chỗ chết.

Dịch thơ Nguyễn Văn Thọ

Ra cõi sinh là vào cõi tử,
(Tử với sinh một cửa chia đôi.)
Nẻo đường sống chết đôi nơi,
Bên nào đường lối cũng thời mười ba.

Kiếp phù sinh phôi pha tàn úa,
Truy kỳ nguyên cũng có mười ba.
Kiếp người tàn úa phôi pha,
Chung qui là tại quá ưa hưởng đời.

Ai mà biết tài bồi nguồn sống,
Đi đường trường chẳng đụng hùm heo.
Vào nơi trận mạc cheo leo,
Cheo leo nhưng vẫn muôn chiều bình yên.

Tê chẳng chỗ để xiên sừng nhọn,
Hổ không nơi cho móng xé cào.
Quân binh chẳng chỗ hạ đao,
Vì không còn có chỗ nào tử vong.

Translated by Stan Rosenthal

THE VALUE SET ON LIFE

In looking at the people, we might seethat in the space twixt birth and death, one third follow life, and one third death, and those who merely pass from birth to death, are also one third of those we see.
He who lives by the way of the Tao, travels without fear of ferocious beasts, and will not be pierced in an affray, for he offers no resistance. The universe is the centre of his world, so in the inner world of he who lives within the Tao, there is no place where death can enter in.