Chương 51 - Dưỡng Đức

養 德

Hán văn:

道 生 之, 德 畜 之, 物 形 之, 勢 成 之. 是 以 萬 物 莫 不 尊 道 而 貴 德. 道 之 尊, 德 之 貴, 夫 莫 之 命, 而 常 自 然. 故 道 生 之, 德 畜 之, 長 之, 育 之, 成 之, 熟 之, 養 之, 覆 之, 生 而 不有, 為 而 不 恃, 長 而 不 宰, 是 謂 玄 德.

Phiên âm:

1. Đạo sinh chi, đức súc chi, vật hình chi, thế thành chi. Thị dĩ vạn vật mạc bất tôn Đạo nhi quí Đức.
2. Đạo chi tôn, Đức chi quí, phù mạc chi mệnh, nhi thường tự nhiên.
3. Cố Đạo sinh chi, Đức súc chi, trưởng chi, dục chi, thành chi, thục chi, dưỡng chi, phú chi, sinh nhi bất hữu, vi nhi bất thị, trưởng nhi bất tể, thị vị huyền đức.

Dịch xuôi:

1. Đạo sinh, Đức dưỡng, vật chất cho hình, hoàn cảnh tác thành (muôn vật). Cho nên muôn vật đều tôn Đạo, quí Đức.
2. Sự cao trọng của Đạo Đức chẳng nhờ ai ban, mà Đạo Đức tự nhiên vốn đã cao trọng.
3. Cho nên Đạo sinh, Đức dưỡng, làm cho vạn vật lớn lên; dưỡng nuôi vạn vật, tác thành che chở vạn vật. Sinh vạn vật mà không nhận là của mình; làm mà không cậy công; làm cho lớn lên mà không đòi làm chủ, thế gọi là Đức nhiệm mầu.

Dịch thơ Nguyễn Văn Thọ

Đạo sinh mà Đức dưỡng nuôi,
Khoác hình vật chất mà đời nên công.
Muôn loài nhớ tổ, nhớ tông.
Nên tôn Đạo cả, mà sùng Đức cao.

Đạo cao, Đức cả từ bao,
Tự nhiên vốn dĩ đời nào nhờ ai.
Đạo sinh mà Đức tài bồi,
Chăm nom dưỡng dục chẳng ngơi tác thành.

Sinh nhưng chẳng giữ cho mình,
Tác thành nào kể công trình trước sau.
Tuy hơn mà chẳng đè đầu,
Đó là Đức cả nhiệm mầu huyền vi.

Translated by Stan Rosenthal

THE NOURISHMENT OF THE TAO

All physical things arise from the principle which is absolute; the principle which is the natural way.
All living things are formed by being, and shaped by their environment, growing if nourished well by virtue; the being from non-being.
All natural things respect the Tao, giving honour to its virtue, although the Tao does not expect, nor look for honour or respect.
The virtue of the natural way is that all things are born of it; it nourishes and comforts them; develops, shelters and cares for them, protecting them from harm.
The Tao creates, not claiming credit, and guides without interfering.