Chương 57 - Thuần Phong
淳 風
Hán văn:
以 正 治 國. 以 奇 用 兵. 以 無 事 取 天 下. 吾 何 以 知 其 然 哉? 以 此: 天 下 多 忌 諱 而 民 彌 貧. 民 多 利 器, 國 家 滋 昏. 人 多 伎 巧, 奇 物 滋 起. 法 令 滋 彰, 盜 賊 多 有. 故 聖 人 云: 我 無 為 而 民 自 化. 我 好 靜 而 民 自 正. 我 無 事 而 民 自 富. 我 無 欲 而 民 自 朴.
Phiên âm:
1. Dĩ chính trị quốc. Dĩ kỳ dụng binh. Dĩ vô sự thủ thiên hạ.
2. Ngô hà dĩ tri kỳ nhiên tai? Dĩ thử: Thiên hạ đa kỵ húy nhi dân di bần. Dân đa lợi khí, quốc gia tư hôn. Nhân đa kỹ xảo, kỳ vật tư khởi. Pháp lệnh tư chương, đạo tặc đa hữu.
3. Cố thánh nhân vân: Ngã vô vi nhi dân tự hóa. Ngã hiếu tĩnh nhi dân tự chính. Ngã vô sự nhi dân tự phú. Ngã vô dục nhi dân tự phác.
Dịch xuôi:
1. Lấy ngay thẳng trị nước; lấy mưu mô dùng binh; lấy vô sự được thiên hạ.
2. Ta làm sao biết được như vậy? Nhờ thế này: Thiên hạ càng nhiều kỵ húy, thì dân càng nghèo. Dân càng lắm lợi khí, thì quốc gia càng tối tăm. Dân càng tài khéo, vật lạ càng nẩy sinh, pháp lệnh càng rõ rệt, trộm cướp càng sinh ra nhiều.
3. Vì thế nên thánh nhân mới dạy: Ta vô vi mà dân tự hóa. Ta ưa tĩnh mà dân tự chính. Ta không dở dói mà dân giàu. Ta không có dục vọng mà dân tự động trở nên chất phác.
Đem ngay chính trị dân trị nước,
Đem mưu mô phương lược dùng binh.
Dùng vô sự giữ dân mình,
Làm sao ta biết sự tình trước sau ?
Đây ta xin tỏ gót đầu,
Càng điều cấm kỵ, càng sầu dân con.
Dân càng xảo trá đa đoan,
Nước càng tăm tối bàng hoàng hôm mai.
Càng sinh ra lắm người tài,
Của khan vật lạ vãng lai càng nhiều,
Vẽ vời luật pháp bao nhiêu,
Càng điều trộm cướp, càng điều nhiễu nhương.
Nên hiền thánh xưa thường hay nói:
Ta «vô vi» vẫn đổi dân tình.
Êm đềm dân vẫn sửa mình,
Ta đây vô sự, dân sinh vẫn giàu.
Ít mơ ước chẳng cầu chẳng cạnh,
Mà dân con tâm tính hóa hay.
SIMPLIFICATION
With natural justice, people must be ruled, and if war be waged, strategy and tactics used. To master one's self, one must act without cunning.
The greater the number of laws and restrictions, the poorer the people who inhabit the land. The sharper the weapons of battle and war, the greater the troubles besetting the land. The greater the cunning with which people are ruled, the stranger the things which occur in the land. The harder the rules and regulations, the greater the number of those who will steal.
The sage therefore does not contrive, in order to bring about reform, but teaches the people peace of mind, in order that they might enjoy their lives. Having no desires, all he does is natural. Since he teaches self-sufficiency, the people who follow him returnto a good, uncomplicated life.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét