Chương 58 - Thuận Hóa
順 化
Hán văn:
其 政 悶 悶, 其 民 淳 淳. 其 政 察 察, 其 民 缺 缺. 禍 兮 福 之 所 倚, 福 兮 禍 之 所 伏. 孰 知 其 極. 其 無 正. 正 復 為 奇, 善 復 為 妖. 人 之 迷, 其 日 固 久. 是 以 聖 人 方 而 不 割, 廉 而 不 劌, 直 而 不 肆, 光 而 不 耀.
Phiên âm:
1. Kỳ chính muộn muộn, kỳ dân thuần thuần. Kỳ chính sát sát, kỳ dân khuyết khuyết.
2. Họa hề phúc chi sở ỷ. Phúc hề họa chi sở phục. Thục tri kỳ cực. Kỳ vô chính. Chính phục vi kỳ, thiên phục vi yêu. Nhân chi mê, kỳ nhật cố cửu.
3. Thị dĩ thánh nhân, phương nhi bất cát liêm nhi bất quế, trực nhi bất tứ quang nhi bất diệu.
Dịch xuôi:
1. Chính lệnh mơ hồ, dân con thư thái, chính lệnh soi mói, dân con lo âu.
2. Họa là nơi phúc tựa, phúc là nơi họa nấp. Trên mà không ngay thẳng thì người ngay sẽ thành nguy, người thiện trở thành tà. Con người u mê đã từ lâu.
3. Cho nên thánh nhân ngay chính nhưng không làm cho người tổn thương; liêm minh nhưng không làm mất lòng người, ngay thẳng nhưng không nghiệt ngã với người, sáng láng nhưng không làm cho ai chói lòa.
Nếu mà chính lệnh khoan hòa,
Dân gian thư thái âu ca thanh bình.
Nếu mà chính lệnh nghiêm minh,
Dân gian những sống giật mình lo thân.
Ở đời họa phúc xoay vần,
Cùng đoan, cực điểm dễ lần ra sao ?
Người trên phóng túng tầm phào,
Dân gian theo thói lẽ nào chẳng hư.
Người hay cũng mất lòng từ,
Người lành rồi cũng ra như gian tà.
Người lầm tự thủa xưa xa,
Người mê, mê tự bao giờ ai hay !
Cho nên hiền thánh xưa nay,
Tuy mình vuông vắn, chẳng xoay xở người.
Tuy mình liêm khiết hơn đời,
Mà nào có nỡ làm ai mếch lòng.
Tuy mình ngay thẳng trắng trong,
Mà nào cay nghiệt nghênh ngông với người.
Tuy mình rự rỡ sáng ngời,
Mà nào có nỡ làm ai chói lòa.
TRANSFORMATIONS ACCORDING TO CIRCUMSTANCES
When the hand of the ruler is light, the people do not contrive, but when the country is severely ruled, the people grow in cunning.
The actions of the sage are sharp, but they are never cutting, they are pointed, though never piercing, they are straightforward, not contrived, and not without restraint, brilliant but not blinding. This is the action of the sage, because he is aware that where happiness exists, there is also misery and strife; that where honesty may be found, there is occasion for dishonesty, and that men may be beguiled.
The sage knows that no-one can foretelljust what the future holds.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét