Chương 04 - Vô Nguyên

Posted in , , , , By Huy Sơn 0 nhận xét
無 源

Hán văn:

道 沖 而 用 之 或 不 盈. 淵 兮 似 萬 物 之 宗. 挫 其 銳, 解 其 紛, 和 其 光, 同 其 塵. 湛 兮 似 或 存. 吾 不 知 誰 之 子. 象 帝 之 先.

Phiên âm:

1. Đạo xung nhi dụng chi hoặc bất doanh.
2. Uyên hề tự vạn vật chi tông.
3. Tỏa kỳ nhuệ, giải kỳ phân, hòa kỳ quang, đồng kỳ trần.
4. Trạm hề tự hoặc tồn.
5. Ngô bất tri thùy chi tử. Tượng đế chi tiên.  

Dịch xuôi:

1. Đạo rỗng không mà dùng không hết.
2. Đạo sâu xa man mác tựa hồ như là tổ tông vạn vật.
3. Làm nhụt bén nhọn, tháo gỡ rối rắm, pha trộn ánh sáng, hòa mình cùng bụi rậm.
4. Trong trẻo thay, tựa hồ trường tồn.
5. Ta không biết Đạo con ai; hình như có trước Thiên đế.

Dịch thơ Nguyễn Văn Thọ

A. Dịch cách thứ nhất:

Đạo không hư dùng muôn đời không cạn,
Sâu ngàn trùng, sinh ngàn vạn chúng sinh.
Dấu sâu sắc, gỡ cho hết mối manh,
Pha ánh sáng hòa mình cùng trần cấu.

Nhưng trong trẻo, muôn đời không nhơ dấu,
Ta chẳng hay, ngài sinh xuất từ đâu,
Trước Thiên đế, (trước muôn ngàn hiện tượng).

B. Dịch cách thứ hai:

Đạo vơi, dùng mãi không vơi,
Thẳm sâu, tông tổ muôn loài thụ sinh.
Làm tầy mũi nhọn cho tình,
Gỡ tung rối rắm, quần sinh hòa hài.

Sáng mình pha sáng muôn loài,
Hòa mình cùng với trần ai mới là.
Thế nhưng trong ngọc trắng ngà,
Muôn đời vẫn chẳng chút là hư hao.

Con ai ta biết đâu nào,
Trước ngôi Thiên đế, từ bao lâu rồi.

Translated by Charles Muller

The Way is so vast

 The Way is so vast that when you use it, something is always left.
How deep it is!
It seems to be the ancestor of the myriad things.
It blunts sharpness
Untangles knots
Softens the glare
Unifies with the mundane.
It is so full!
It seems to have remainder.
It is the child of I-don’t-know-who.
And prior to the primeval Lord-on-high.

Translated by Stan Rosenthal

THE UNFATHOMABLE TAO

It is the nature of the Tao, that even though used continuously, it is replenished naturally, never being emptied, and never being over-filled, as is a goblet which spills its contents upon the ground.
The Tao therefore cannot be said to waste its charge, but constantly remains a source of nourishment for those who are not so full of self as to be unable to partake of it.
When tempered beyond its natural state, the finest blade will lose its edge. Even the hardest tempered sword, against water, is of no avail, and will shatter if struck against a rock. When untangled by a cutting edge, the cord in little pieces lies, and is of little use.
Just as the finest swordsmithtempers the finest blade with his experience, so the sage, with wisdom, tempers intellect. With patience, tangled cord may be undone, and problems which seem insoluble, resolved.
With wise administrators, all can exist in unity, each with the other, because no man need feel that he exists, only as the shadow of his brilliant brother.
Through conduct not contrived for gain, awareness of the Tao may be maintained. This is how its mysteries may be found.