Chương 24 - Khổ Ân

苦 恩

Hán văn:

企 者 不 立, 跨 者 不 行. 自 見 者 不 明; 自 是 者 不 彰; 自 伐 者 無 功; 自 矜 者 不 長. 其 於 道 也, 曰 餘 食 贅 行, 物 或 惡 之. 故 有 道 者 不 處.

Phiên âm:

1. Khí  giả bất lập, khóa giả bất hành. Tự hiện giả bất minh; tự thị giả bất chương; tự phạt giả vô công; tự căng giả bất trường.
2. Kỳ ư Đạo dã, viết dư thực chuế hành, vật hoặc ố chi. Cố hữu Đạo giả bất xử.

Dịch xuôi:

1. Kiễng chân lên, không đứng thẳng được. Xoạc cẳng ra không đi được. Tự coi là sáng, nên không sáng. Tự xem là phải, nên không hiển dương. Tự kể công, nên không có công. Tự khoe mình, nên không hơn người.
2. Đứng về phương diện Đạo mà nói, thì đó là những «đồ thừa việc thải». Cho nên người có Đạo không thiết.

Dịch thơ Nguyễn Văn Thọ



Kiễng chân lên làm sao đứng thẳng,
Xoạc cẳng ra, đi chẳng được nào.
Thích khoe sáng suốt làm sao?
Tự cho mình phải, đời nào hiển dương.

Cầu cạnh quá, thời thường thất bại,
Quá ỷ mình, danh lại không cao.
Mắt thần ta mượn nhìn vào,
Cơm thừa, việc thải xiết bao tục tằn.

Đó đâu phải đạo thánh nhân.

Translated by Charles Muller

Standing on tiptoe, you are unsteady

Standing on tiptoe, you are unsteady.
Straddle-legged, you cannot go.
If you show yourself, you will not be seen.
If you affirm yourself, you will not shine.
If you boast, you will have no merit.
If you promote yourself, you will have no success.
Those who abide in the Way call these
Leftover food and wasted action
And all things dislike them.
Therefore the person of the Way does not act like this.

Translated by Stan Rosenthal

EXCESS

He who stretches beyond his natural reach, does not stand firmly upon the ground; just as he who travels at a speed beyond his means, cannot maintain his pace.
He who boasts is not enlightened, and he who is self-righteous does not gain respect from those who are meritous; thus, he gains nothing, and will fall into disrepute.
Since striving, boasting and self-righteousness, are all unnecessary traits, the sage considers them excesses, and has no need of them.