Chương 25 - Tượng Nguyên
象 元
Hán văn:
有 物 混 成, 先 天 地 生. 寂 兮, 寥 兮, 獨 立 而 不 改. 周 行 而 不 殆. 可 以 為 天 下 母. 吾 不 知 其 名; 字 之 曰 道, 強 為 之 名 曰 大. 大 曰 逝. 逝 曰 遠. 遠 曰 反. 故 道 大, 天 大, 地 大, 王 亦 大. 域 中 有 四 大, 而 王 居 其 一 焉. 人 法 地, 地 法 天, 天 法 道, 道 法 自 然.
Phiên âm:
1. Hữu vật hỗn thành, tiên thiên địa sinh. Tịch hề, liêu hề, độc lập nhi bất cải. Chu hành nhi bất đãi. Khả dĩ vi thiên hạ mẫu.
2. Ngô bất tri kỳ danh; tự chi viết Đạo, cưỡng vi chi danh viết Đại. Đại viết thệ. Thệ viết viễn. Viễn viết phản.
3. Cố Đạo đại, thiên đại, địa đại, vương diệc đại. Vực trung hữu tứ đại, nhi vương cư kỳ nhất yên. Nhân pháp địa, địa pháp thiên, thiên pháp Đạo, Đạo pháp tự nhiên.
Dịch xuôi:
1. Có một vật hỗn độn mà nên, sinh trước trời đất; yên lặng, trống không; đứng một mình mà chẳng thay; đi khắp nơi mà không mỏi. Có thể làm mẹ thiên hạ.
2. Ta không biết tên, đặt tên chữ đó là Đạo. Gượng gọi tên đó là Lớn. Lớn là đi, đi là xa; xa là trở lại.
3. Cho nên Đạo lớn, Trời lớn, Đất lớn. Người cũng lớn. Trong đời có bốn thứ lớn, mà Người là một. Người bắt chước Đất, Đất bắt chước Trời; Trời bắt chước Đạo; Đạo bắt chước tự nhiên.
Có một đấng an nhiên tự hữu,
Trước đất trời, vĩnh cửu tự thành.
Tịch liêu, vắng ngắt, vắng tanh,
Một mình mình biết, một mình mình hay.
Muôn vàn chẳng chút đổi thay,
Đó đây quanh quất, đó đây chẳng chồn,
Sinh muôn vật, mẹ muôn thiên hạ.
Tính danh người ta há biết sao,
Tên Ngài phải gọi thế nào,
Gọi liều là Đạo, xưng ào là To.
Vì quá to, nên xa thăm thẳm,
Thăm thẳm xa mà vẫn gần kề.
Đạo to, to lớn muôn bề,
Trời to, đất lớn, Người (khoe) lớn (quyền).
Bốn trọng đại trong miền Vũ trụ,
Người nghiễm nhiên được ghé một vai.
Người theo khuôn phép đất đai,
Khuôn trời đất lấy, Đạo cai quản Trời.
Tự nhiên, Đạo cứ thảnh thơi.
Translated by Charles Muller
There is something that is perfect in its disorder
There is something that is perfect in its disorder
Which is born before Heaven and Earth.
So silent and desolate! It establishes itself without renewal.
Functions universally without lapse.
We can regard it as the Mother of Everything.
I don’t know its name.
Hence, when forced to name it, I call it “Way.”
When forced to categorize it, I call it “great.”
Greatness entails transcendence.
Transcendence entails going-far.
Going-far entails return.
Hence, the Way is great, Heaven is great, the Earth is great
And the human is also great.
Within our realm there are four greatnesses and the human being is one of them.
Human beings follow the Earth.
Earth follows Heaven
Heaven follows the Way
The Way follows the way things are.
Translated by Stan Rosenthal
THE CREATIVE PRINCIPLE OF TAO
The creative principle unifies the inner and external worlds. It does not depend on time or space, is ever still and yet in motion; thereby it creates all things, and is therefore called 'the creative and the absolute'; its ebb and its flow extend to infinity.
We describe the Tao as being great; we describe the universe as great; nature too, we describe as great, and man himself is great.
Man's laws should follow natural laws, just as nature gives rise to physical laws, whilst following from universal law, which follows the Tao.
Translated by Stan Rosenthal
THE CREATIVE PRINCIPLE OF TAO
The creative principle unifies the inner and external worlds. It does not depend on time or space, is ever still and yet in motion; thereby it creates all things, and is therefore called 'the creative and the absolute'; its ebb and its flow extend to infinity.
We describe the Tao as being great; we describe the universe as great; nature too, we describe as great, and man himself is great.
Man's laws should follow natural laws, just as nature gives rise to physical laws, whilst following from universal law, which follows the Tao.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét