Chương 27 - Xảo Dụng

Posted in , , , , By Huy Sơn 0 nhận xét
巧 用
Hán văn:

善 行 無 轍 跡. 善 言 無 瑕 謫. 善 數不 用 籌 策. 善 閉 無 關 楗 而 不 可 開. 善 結無 繩 約 而 不 可 解. 是 以 聖 人 常 善 救 人, 故 無 棄 人; 常 善 救 物 故 無 棄 物. 是 謂 襲 明. 故 善 人 不 善 人 之 師, 不 善 人, 善 人 之 資. 不 貴 其 師, 不 愛 其 資, 雖 智 大 迷, 是 謂 要 妙.

Phiên âm:

1. Thiện hành vô triệt tích. Thiện ngôn vô hà trích. Thiện số bất dụng trù sách. Thiện bế vô quan kiện nhi bất khả khai. Thiện kết vô thằng ước, nhi bất khả giải.
2. Thị dĩ thánh nhân, thường thiện cứu nhân, cố vô khí nhân; thường thiện cứu vật cố vô khí vật.
3. Thị vi tập minh. Cố thiện nhân bất thiện nhân chi sư, bất thiện nhân, thiện nhân chi tư. Bất quí kỳ sư, bất ái kỳ tư, tuy trí đại mê, thị vị yếu diệu.

Dịch xuôi:

1. Đi khéo không để vết chân. Nói khéo không có lỗi lầm. Đếm khéo không dùng thẻ. Đóng khéo không róng, chốt mà không mở được. Thắt khéo, không dây rợ mà không cởi được.
2. Cho nên thánh nhân thường khéo cứu người, nên không có ai bị bỏ; thường khéo cứu vật nên không có vật nào bị bỏ. Thế gọi là sáng gấp đôi.
3. Cho nên người hay là thày kẻ dở. Kẻ dở giúp người hay. Không quí người hay, không yêu kẻ dở, dẫu là bậc trí, cũng mê lầm. Sự mầu nhiệm cốt yếu là ở chỗ đó.

Dịch thơ:

Giỏi di chuyển, không lưu dấu tích,
Khéo nói năng tránh hết lỗi lầm.
Đếm tài, chẳng thẻ, chẳng thăm,
Bít bưng khéo léo, khỏi cần khóa then.

Thắt buộc giỏi chẳng phiền dây rợ,
Không rợ dây nhưng khó gỡ ra.
Thánh nhân cứu thế tài hoa,
Cứu người chẳng bỏ sót qua một người.

Thánh nhân lại có tài dụng vật,
Muôn sự đời chẳng vất bỏ chi.
Quang huy lồng bóng quang huy,
Người hay đưa kẻ dở về đường ngay.

Người bất thiện xưa nay đâu uổng,
Họ đỡ đần nuôi dưỡng người lành.
Nếu không quí trọng thầy mình,
Không thương người giúp, khôn thành u mê.

Chuyện đời ẩn áo ly kỳ.

Translated by Charles Muller

A good traveler leaves no tracks

A good traveler leaves no tracks.
Good speech lacks faultfinding.
A good counter needs no calculator.
A well-shut door will stay closed without a latch.
Skillful fastening will stay tied without knots.
It is in this manner that the sage is always skillful in elevating people.
Therefore she does not discard anybody.
She is always skillful in helping things
Therefore she does not discard anything.
This is called “the actualization of her luminosity.”
Hence, the good are the teachers of the not-so-good.
And the not-so-good are the charges of the good.
Not valuing your teacher or not loving your students:
Even if you are smart, you are gravely in error.
This is called Essential Subtlety.

Translated by Stan Rosenthal

FOLLOWING THE TAO

The sage follows the natural way, doing what is required of him.
Like an experienced tracker, he leaves no tracks; like a good speaker, his speech is fluent; He makes no error, so needs no tally; like a good door, which needs no lock, he is open when it is required of him, and closed at other times; like a good binding, he is secure, without the need of borders.
Knowing that virtue may grow from example, this is the way in which the sage teaches, abandoning no one who stops to listen. Thus, from experience of the sage, all might learn, and so might gain.
There is mutual respect twixt teacher and pupil, for, without respect, there would be confusion.