Chương 28 - Phản Phác
反 朴
Hán văn:
知 其 雄, 守 其 雌, 為 天 下 溪; 常 德 不 離, 復 歸 嬰 兒. 知 其 白, 守 其 黑, 為 天 下 式. 常 德 不 忒, 復 歸 無 極. 知 其 榮, 守 其 辱, 為 天 下 谷. 為 天 下 谷, 常 德 乃 足. 復 歸 於 朴. 朴 散 則 為 器; 聖 人 用 之, 則 為 官 長. 故 大 制 不 割.
Phiên âm:
1. Tri kỳ hùng, thủ kỳ thư, vi thiên hạ khê; thường đức bất ly, phục qui anh nhi.
2. Tri kỳ bạch, thủ kỳ hắc, vi thiên hạ thức. Thường đức bất thắc, phục qui ư vô cực.
3. Tri kỳ vinh, thủ kỳ nhục, vi thiên hạ cốc. Vi thiên hạ cốc, thường đức nãi túc. Phục qui ư phác.
4. Phác tán tắc vi khí; thánh nhân dụng chi, tắc vi quan trưởng. Cố đại chế bất cát.
Dịch xuôi:
1. Biết sống, giữ mái, làm khe lạch cho thiên hạ. Làm khe lạch cho thiên hạ không lìa «thường đức», trở về trạng thái anh nhi.
2. Biết trắng, giữ đen, làm phép tắc cho thiên hạ. Làm phép tắc cho thiên hạ, không sai «thường đức», trở về vô cực.
3. Biết vinh, giữ nhục, làm hang sâu cho thiên hạ. Làm hang sâu cho thiên hạ, đầy đủ «đức hằng», trở về mộc mạc.
4. Mộc mạc tán thời thành đồ dùng. Thánh nhân được dùng, làm quan trên; cho nên phép lớn không chia cắt.
Cầm thư (kiễm) biết (thanh) hùng (kiếm)
Sống lem nhem, theo tiếng thế gian.
Lem nhem trước mắt trần hoàn,
Nhưng mà đức cả tiềm tàng chắt chiu.
Quá chắt chiu ra chiều trẻ nhỏ.
Cầm tối đen, biết có sáng trong,
Treo gương đã quyết một lòng,
Treo gương thiên hạ, «đức Hằng» tất giao.
Nghĩa tất giao gá vào Vô cực.
Biết Ngài vinh ta nhục có sao.
Khiêm cung như thể hang sâu,
Hang sâu thăm thẳm, đức mầu chứa chan.
Bỏ phức tạp, chỉ ham phác thực,
Giữ chu toàn thực chất thiên lương.
Thiên chân phân tán, vãi vương,
Sẽ thành đồ đạc để nương, để dùng.
Thánh nhân nếu lâm vòng hữu dụng,
Bất quá là trưởng thượng bách quan.
Mới hay phép lớn mênh mang,
Không chia, không cắt, vẹn toàn mới hay.
Translated by Charles Muller
Know the Masculine, cleave to the Feminine
Know the Masculine, cleave to the Feminine
Be the valley for everyone.
Being the valley for everyone
You are always in virtue without lapse
And you return to infancy.
Know the White, cleave to the Black
Be a model for everyone.
Being the model for everyone
You are always in virtue and free from error
You return to limitlessness.
Know Glory but cleave to Humiliation
Be the valley for everyone.
When your constancy in virtue is complete
You return to the state of the “uncarved block.”
The block is cut into implements.
The sage uses them to fulfill roles.
Therefore the great tailor does not cut.
Translated by Stan Rosenthal
RETAINING INTEGRITY
Whilst developing creativity, also cultivate receptivity. Retain the mind like that of a child, which flows like running water.
When considering any thing, do not lose its opposite. When thinking of the finite, do not forget infinity;
Act with honour, but retain humility. By acting according to the way of the Tao, set others an example.
By retaining the integrity of the inner and external worlds, true selfhood is maintained, and the inner world made fertile.
Translated by Stan Rosenthal
RETAINING INTEGRITY
Whilst developing creativity, also cultivate receptivity. Retain the mind like that of a child, which flows like running water.
When considering any thing, do not lose its opposite. When thinking of the finite, do not forget infinity;
Act with honour, but retain humility. By acting according to the way of the Tao, set others an example.
By retaining the integrity of the inner and external worlds, true selfhood is maintained, and the inner world made fertile.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét