Chương 30 - Kiệm Vũ

儉 武

Hán văn:

以 道 作 人 主 者 不 以 兵 強 天 下. 其 事 好 還. 師 之 所 處, 荊 棘 生 焉. 大 軍 之 後, 必 有 凶 年. 故 善 者 果 而 已; 不 敢 以 取 強; 果 而 勿 矜; 果 而 勿 伐; 果 而 勿 驕; 果 而 不 得 已; 果 而 勿 強. 物 壯 則 老, 是 謂 非 道, 非 道 早 已.

Phiên âm:

1. Dĩ Đạo tác  nhân chủ giả bất dĩ binh cưỡng thiên hạ. Kỳ sự hiếu hoàn. Sư chi sở xử, kinh cức sinh yên. Đại quân chi hậu, tất hữu hung niên.
2. Cố thiện giả quả  nhi dĩ; bất cảm dĩ thủ cường; quả nhi vật căng; quả nhi vật phạt; quả nhi vật kiêu; quả nhi bất đắc dĩ; quả nhi vật cường.
3. Vật tráng tắc Lão, thị vị phi Đạo, phi Đạo tảo dĩ.

Dịch xuôi:

1. Ai coi Đạo là vua (thiên hạ) không dùng binh mà bức thiên hạ. Chiến tranh có vay có trả Chỗ quân sĩ đóng, gai góc sẽ sinh. Sau trận chiến lớn, ắt có những năm tai ương.
2. Cho nên người khéo sẽ giải quyết (trận chiến) một cách mau lẹ, mà không ỷ sức mạnh; giải quyết mau lẹ mà không khoe khoang; giải quyết mau lẹ mà không tự khen; giải quyết mau lẹ mà không kiêu căng; giải quyết mau lẹ vì bất đắc dĩ; giải quyết mau lẹ mà không muốn trở nên mạnh mẽ.
3. Vật lớn mạnh ắt già; Như vậy là trái Đạo; trái Đạo sẽ mất sớm.

Dịch thơ Nguyễn Văn Thọ

Ai coi Trời là vua muôn nước,
Chẳng hưng binh, tính cuộc chiến tranh.
Chiến tranh phản phúc tung hoành,
Bao nơi quân lữ đã thành góc gai.

Sau vó ngựa những người chiến sĩ,
Là những năm rầu rĩ lầm than.
Tướng tài dẹp loạn mau tan,
Nhưng mà chẳng dám khoe khoang sức mình.

Tuy đánh mạnh, chẳng vinh vì thế,
Chẳng kiêu căng, chẳng kể công lao.
Ép tình nên chẳng hùng hào,
Chứ đâu có muốn đề cao sức mình.

Khi sức lực phong doanh thịnh tráng,
Thời già nua, suy giảm theo sau.
Cậy tài cậy mạnh hay đâu,
Đi sai Đạo lý, trước sau chẳng bề.

Translated by Charles Muller

If you used the Way as a principle for ruling

If you used the Way as a principle for ruling
You would not dominate the people by military force.
What goes around comes around.
Where the general has camped
Thorns and brambles grow.
In the wake of a great army
Come years of famine.
If you know what you are doing
You will do what is necessary and stop there.
Accomplish but don’t boast
Accomplish without show
Accomplish without arrogance
Accomplish without grabbing
Accomplish without forcing.
When things flourish they decline.
This is called non-Way
The non-Way is short-lived.

Translated by Stan Rosenthal


A CAVEAT AGAINST VIOLENCE

When leading by the way of the Tao, abominate the use of force, for it causes resistance, and loss of strength, showing the Tao has not been followed well. Achieve results but not through violence, for it is against the natural way, and damages both others' and one's own true self.
The harvest is destroyed in the wake of a great war, and weeds grow in the fields in the wake of the army.
The wise leader achieves results, but does not glory in them; is not proud of his victories, and does not boast of them. He knows that boasting is not the natural way, and that he who goes against that way, will fail in his endeavours.