Chương 32 - Thánh Đức
聖 德
Hán văn:
道 常 無 名. 朴 雖 小, 天下 不 敢 臣. 侯 王 若 能 守 之, 萬 物 將 自 賓. 天 地 相 合, 以 降 甘 露, 民 莫 之 令 而 自 均. 始 制 有 名, 名 亦 既 有. 夫 亦 將 知 止; 知 止 可 以 不 殆. 譬 道 之 在 天 下; 猶 川 谷 之 於 江 海.
Phiên âm:
1. Đạo thường vô danh. Phác tuy tiểu, thiên hạ bất cảm thần. Hầu vương nhược năng thủ chi, vạn vật tương tự tân. Thiên địa tương hợp, dĩ giáng cam lộ, dân mạc chi lệnh, nhi tự quân.
2. Thủy chế hữu danh, danh diệc ký hữu. Phù diệc tương tri chỉ; tri chỉ khả bất đãi. Thí Đạo chi tại thiên hạ; do xuyên cốc chi ư giang hải.
Dịch xuôi:
1. Đạo thường không tên, mộc mạc. Tuy nhỏ, dưới trời không ai bắt được nó phải thuần phục. Nếu bậc vương hầu giữ được nó, vạn vật sẽ thuần phục; trời đất hòa hợp làm cho móc ngọt rơi xuống. Dân không phải sai khiến, mà chia đều nhau.
2. Bắt đầu phân chia, mới có tên. Đã có tên phải biết chốn dừng. Biết chốn dừng mới không hại. Đạo sánh với thiên hạ, như suối khe với sông biển.
Đạo vốn dĩ không tên, không tuổi,
Lại tế vi xiết nỗi đơn thuần.
Thế mà trong khắp nhân quần,
Đố ai bắt được Đạo thuần phục oai.
Vương hầu nào thờ Ngài một dạ,
Thì dân con cảm hóa liền tay.
Đất trời đúng tiết vần xoay,
Cam lồ tưới xuống (cỏ cây phỉ tình),
Dân gian sống an bình đầy đủ,
Chẳng đợi truyền tự sẻ áo cơm.
Kìa tạo vật nhiều tên, lắm tuổi,
Lắm tuổi tên, một cội, một nguồn.
Mang danh vào chốn trần hoàn,
Biết nơi dừng bước mới ngoan mới lành.
(Nơi Đạo cả siêu linh), dừng bước,
Sẽ thoát vành (ô trược), gian nan.
Đạo kia đối với thế gian,
Như khe, như suối đối hàng biển sông.
Translated by Charles Muller
The Way is always nameless
Sharp The Way is always nameless.
And even though a sapling might be small
No one can make it be his subject.
If rulers could embody this principle
The myriad things would follow on their own.
Heaven and Earth would be in perfect accord
And rain sweet dew.
People, unable to deal with It on its own terms
Make adjustments;
And so you have the beginning of division into names.
Since there are already plenty of names
You should know where to stop.
Knowing where to stop, you can avoid danger.
The Way’s existence in the world
Is like valley streams running into the rivers and seas.
Translated by Stan Rosenthal
IF THE TAO WERE OBSERVED
The Tao is eternal, but does not have fame; like the uncarved block, its worth seems small, though its value to man is beyond all measure. Were it definable, it could then be usedto obviate conflict, and the need to teach the way of the Tao; all men would abide in the peace of the Tao; sweet dew would descend to nourish the earth.
When the Tao is divided, there is a need for names, for, like the block which is carved, its parts then are seen.
By stopping in time from torment and conflict, strife is defeated, and danger averted. The people then seek the wisdom of Tao, just as all rivers flow to the great sea.
Translated by Stan Rosenthal
IF THE TAO WERE OBSERVED
The Tao is eternal, but does not have fame; like the uncarved block, its worth seems small, though its value to man is beyond all measure. Were it definable, it could then be usedto obviate conflict, and the need to teach the way of the Tao; all men would abide in the peace of the Tao; sweet dew would descend to nourish the earth.
When the Tao is divided, there is a need for names, for, like the block which is carved, its parts then are seen.
By stopping in time from torment and conflict, strife is defeated, and danger averted. The people then seek the wisdom of Tao, just as all rivers flow to the great sea.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét