Chương 65 - Thuần Đức
純 德
Hán văn:
古 之 善 為 道 者, 非 以 明 民, 將 以 愚 之. 民 之 難 治, 以 其 智 多. 故 以 智 治 國, 國 之 賊. 不 以 智 治 國, 國 之 福. 知 此 兩 者 亦 楷 式. 常 知 楷 式, 是 謂 玄 德. 玄 德 深 矣, 遠 矣, 與 物 反 矣. 然 後 乃 至 大 順.
Phiên âm:
1. Cổ chi thiện vi đạo giả, phi dĩ minh dân, tương dĩ ngu chi.
2. Dân chi nan trị, dĩ kỳ trí đa. Cố dĩ trí trị quốc, quốc chi tặc. Bất dĩ trí trị quốc, quốc chi phúc.
3. Tri thử lưỡng giả diệc khải thức. Thường tri khải thức thị vị huyền đức. Huyền đức thâm hĩ, viễn hĩ, dữ vật phản hĩ. Nhiên hậu nãi chí đại thuận.
Dịch xuôi:
1. Xưa, kẻ khéo thi hành đạo thì không dạy cho dân trở nên xảo trá, mà giữ cho dân sống thuần phác.
2. Dân mà khó trị chính là vì nhiều trí mưu. Cho nên dùng trí trị nước chính là phá nước; không dùng trí trị nước tức là phúc cho nước.
3. Biết hai đường lối đó, có thể lấy đó làm mẫu mực. Luôn biết mẫu mực, thế là huyền đức. Huyền đức thâm viễn, tưởng là ngược với vật nhưng cuối cùng thật là xuôi.
Nên những đấng am tường đạo cả,
Chẳng đem điều xảo trá dạy dân.
Muốn dân chất phác ôn thuần,
Vì càng xảo trá gian truân càng nhiều.
Trị dân chúng bằng mưu bằng chước,
Ấy là phường cướp nước hại dân.
Trị dân: mưu chước không cần,
Mới là minh đế, anh quân giúp đời.
Lẽ trị nước ngược xuôi là thế,
Biết ngược xuôi biết lẽ huyền vi.
Mới hay đạo cả diệu kỳ,
Ngàn tầm sâu thẳm muôn bề xa xôi.
Đem so đọ với đời: tưởng ngược,
Nào ngờ đâu sau trước vẫn xuôi.
VIRTUOUS GOVERNMENT
Knowing it is against the Tao to try to enforce learning, the early sages did not contrive to teach the way of the Tao.
There are two ways of government. One is to be cunning, to act with guile, and to contrive to cheat the people. When this way is used to rule, the people grow in cunning, and contrive to cheat the ruler.
The second way to govern the land, is to do so without contriving. People so governed are truly blessed, for they are governed with virtue, and virtuous government is fair to all, thus leading to unity.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét